محمد انوشه‌نیا

محمد انوشه‌نیا، با نام دیگر سعید و با املای «انوش نیا» در چند فهرست، اهل رشت در استان گیلان بود و در پاییز ۱۴۰۱ در زندان لاکان رشت نگهداری می‌شد. صفحه یادبود شهیدان قیام سن او را ۳۱ سال و فهرست تجمیعی کانون حقوق بشر ایران ۳۰ سال ثبت کرده است.

یکشنبه ۱۷ مهر ۱۴۰۱ (۹ اکتبر ۲۰۲۲) در زندان لاکان ناآرامی رخ داد. دادستان گیلان فردای آن روز گفت شماری از زندانیان محکوم به قصاص بر اثر اختلافات شخصی با هم درگیر شدند. ایران اینترنشنال به نقل از دو معترض که آن روز در زندان بودند گزارش داد که زندانیان یک بند جرایم عمومی در اعتراض به وضعیت زندان، ضرب و شتم بازداشت‌شدگان اعتراضات به دست گارد زندان و در همراهی با اعتراضات بیرون از زندان دست به اعتراض زدند و نیروهای نظامی که از بیرون وارد شدند بی‌محابا به زندانیان شلیک کردند. به گفته منابع حقوق بشری که ایران اینترنشنال نقل کرده، ۱۲ زندانی با جرایم عمومی کشته شدند و شمار دقیق جان‌باختگان هنوز روشن نیست. ایران اینترنشنال نام محمد (سعید) انوشه‌نیا را همراه با مهرگان زحمتکش، میلان (میلاد) درخشان، عارف عاشوری، مهرزاد بهروز، مهران رجبی و دیگران در میان قربانیان آورده است.

روایت‌ها درباره خود او یکسان نیست. یادداشت سال ۱۴۰۴ شهیدان قیام می‌نویسد او پیش‌تر به دلیل حمایت از معترضان زندانی شده بود و پس از اعتراض به رفتار غیرانسانی مأموران زندان با نوجوانان بازداشتی، مورد حمله گارد زندان قرار گرفت؛ صفحه پیشین شهیدان قیام کشته شدن او را بر اثر شلیک مستقیم ذکر کرده است. فهرست ۶۶۲ نفره کانون حقوق بشر ایران او را تنها «زندانی» ثبت کرده و منابع در دسترس اتهام او را ذکر نکرده‌اند. به نوشته یادداشت ۱۴۰۴، پیکر او بدون اطلاع‌رسانی مناسب به خانواده تحویل داده شد و در گورستانی در رشت به خاک سپرده شد. به گزارش ایران اینترنشنال، به خانواده‌های کشته‌شدگان لاکان اجازه تشییع عمومی داده نشد، بیشتر آنان شبانه در گورستان‌های گیلان دفن شدند و یک سال بعد به آنان هشدار داده شد که مراسم سالگرد برگزار نکنند؛ هیچ پرونده قضایی نیز تشکیل نشده بود.

فهرست ۶۶۲ نفره کانون حقوق بشر ایران (شماره ۲۰۸) او را زندانی اهل رشت و کشته‌شده در درگیری زندان لاکان در ۱۷ مهر ثبت کرده و فهرست تجمیعی همین نهاد سن او را ۳۰ سال و تاریخ را ۱۶ مهر آورده است. فهرست ۱۸۵ نفره فارسی شورای ملی مقاومت (شماره ۲۶۳) رشت، زندان لاکان و ۱۷ مهر ۱۴۰۱ را ذکر کرده و فهرست تجمیعی انگلیسی آن (شماره ۲۷۴ در فهرست «سیزده نام دیگر»، با املای Mohammad Anoush Niya) تاریخ ۹ اکتبر ۲۰۲۲ را آورده است. جدول کشته‌شدگان ۱۴۰۱ در ویکی‌پدیای فارسی (شماره ۱۲۲) او را کشته‌شده در درگیری زندان لاکان در ۱۷ مهر ثبت کرده و ویکی‌پدیای انگلیسی و آلمانی نیز او را در میان جان‌باختگان ۹ اکتبر زندان لاکان آورده‌اند.