نیکا شاکرمی

نیکا شاکرمی در ۱۰ مهر ۱۳۸۴ (۲ اکتبر ۲۰۰۵) در خرم‌آباد، لرستان به دنیا آمد. پس از مرگ پدرش عباس در هشت‌سالگی، مادرش نسرین، که خود هنرمند است، با نیکا و خواهر بزرگ‌ترش آیدا به فردیس کرج رفت. نیکا نقاشی را در هنرستان خواند، سپس برای هنرستان و کار در کافه نزدیک میدان انقلاب به تهران آمد و سال آخر عمرش را نزد خاله‌اش آتش شاکرمی حوالی بلوار کشاورز گذراند. نزدیکان او را نوجوانی گرم، اجتماعی و ماهر در نقاشی، طراحی، آشپزی و آواز می‌دانند که آرزوی زندگی مستقل و مهاجرت داشت.

او با حجاب اجباری و گشت ارشاد مخالف بود. در ۲۹ شهریور ۱۴۰۱ (۲۰ سپتامبر ۲۰۲۲) ویدیوهای تأییدشده توسط سی‌ان‌ان او را در اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» تهران نشان می‌دهند؛ از جمله ایستادن روی سطل زباله واژگون و چرخاندن روسری شعله‌ور در میان شعار مرگ بر دیکتاتور. همان شب از بلوار کشاورز به خانواده زنگ زد و گفت مأموران لباس‌شخصی دنبالش هستند، سپس ناپدید شد. حساب‌های اینستاگرام و تلگرامش همان شب پاک شد. پس از حدود ده روز خانواده‌اش پیکرش را در پزشکی قانونی کهریزک از روی خال مادرزادی شناسایی کردند. مادرش گفت جمجمه و فک بر اثر ضربات جسم سخت خرد شده و روایت رسمی «سقوط از ساختمان» را رد کرد. سند شهرداری تهران علت مرگ را صدمات متعدد ناشی از اصابت جسم سخت نوشته است. نیروهای امنیتی پیکر را ربودند و بدون خانواده در حیات‌الغیب نزدیک خرم‌آباد دفن کردند؛ مراسم چهلم با جمعیت و گاز اشک‌آور همراه شد.

بی‌بی‌سی بعداً از اسناد محرمانه امنیتی گزارش داد که مأموران وابسته به سپاه پس از نگهداری او در کامیون یخچال‌دار به او تعرض کرده و کشته‌اند. رسانه‌های حکومتی نزدیکان را به روایت‌های اجباری تلویزیونی واداشتند؛ خانواده و گروه‌های حقوق بشری مستقل آن روایت‌ها را رد می‌کنند. مرکز عبدالرحمن برومند، ایران‌وایر، رادیو فردا و ویکی‌پدیای فارسی همین خط زمانی اصلی را ثبت کرده‌اند. در برخی فهرست‌ها نام خانوادگی «شاه کرمی» آمده؛ شکل خانوادگی «شاکرمی» است.

به دوست آلمانی‌اش نله از امید در فاصله نوشت و گفت بسیاری که به فکر مهاجرت بودند اکنون می‌مانند تا برای آزادی بجنگند. او یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های خیزش ۱۴۰۱ باقی مانده است.