علیرضا رئیسی

علیرضا رئیسی (سازمان حقوق بشر ایران نام خانوادگی کامل او را «رئیسی حسن‌هندویی» ذکر کرده است)، معترض ۲۱ ساله اهل اصفهان، متولد ۱۳۸۳ و تنها پسر خانواده بود. او سحرگاه دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵ (۵ اکتبر ۲۰۲۶) در زندان مرکزی اصفهان، معروف به زندان دستگرد، به دار آویخته شد. علیرضا یکی از متهمان پرونده موسوم به «میدان علیخانی» از خیزش دی‌ماه ۱۴۰۴ بود و هم‌پرونده‌ای او، علیرضا سپاهی، نیز در همان بامداد اعدام شد.

خویشاوند او، رامین رئیسی، معترض ۲۸ ساله، شامگاه ۱۹ دی ۱۴۰۴ در جریان اعتراضات بهارستان اصفهان با شلیک گلوله کشته شد و خانواده‌اش نه روز بعد پیکرش را یافتند. ایران‌اینترنشنال و هه‌نگاو این دو را پسرعمو معرفی کرده‌اند، اما در برخی گزارش‌های دیگر آمده است که رامین پسرعموی مادر علیرضا بود. علیرضا روز ۲۹ دی ۱۴۰۴، یک روز پس از خاکسپاری رامین، از سوی مأموران وزارت اطلاعات مقابل ورودی باغ رضوان اصفهان بازداشت شد. نهادهای امنیتی تا چند روز مسئولیت بازداشت او را نپذیرفتند و به خانواده‌اش گفته شد که او حق انتخاب وکیل ندارد و تنها می‌تواند وکیل تسخیری داشته باشد. به گزارش ایران‌اینترنشنال، یکی از مستندات پرونده یک پیام صوتی بود که علیرضا درباره شرکت در اعتراضات برای رامین فرستاده بود و مأموران با ردیابی تلفن همراهش او را به پرونده میدان علیخانی ربط دادند؛ اتهامی که خانواده‌اش آن را رد می‌کنند. مادر علیرضا که به بیماری ام‌اس مبتلاست و دو خواهرش چشم‌انتظار بازگشت او بودند و قرار بود در آغاز سال ۱۴۰۵ جشن نامزدی‌اش برگزار شود.

پرونده میدان علیخانی به اعتراضات ۱۸ دی ۱۴۰۴ در اطراف این میدان در شمال اصفهان مربوط است؛ حکومت می‌گوید در این روز چهار مأمور نیروی انتظامی و بسیج کشته شدند. سازمان‌های حقوق بشری می‌گویند این پرونده با بازداشت‌های گسترده، محاکمه‌های گروهی و غیرعلنی، محدودیت دسترسی به وکیل و اعترافات اخذشده زیر شکنجه همراه بوده است. سازمان حقوق بشر ایران استفاده از شکنجه‌های جسمی، جنسی و روانی برای وادار کردن متهمان این پرونده به اعتراف علیه خود را مستند کرده است و اعترافات اجباری متهمان، مدت‌ها پیش از صدور حکم قطعی، در بهمن ۱۴۰۴ از تلویزیون حکومتی پخش شد.

علیرضا به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شد. به گزارش ایران‌اینترنشنال، حکم او در مرحله‌ای پس از اعتراض نقض و به ۲۰ سال زندان تبدیل شد، اما ۱۴ تیر ۱۴۰۵ به خانواده‌اش اعلام شد که حکم اعدام دوباره «برقرار» شده و دیوان عالی کشور آن را تأیید کرده است. سازمان حقوق بشری هانا گزارش داده که او در این پرونده دو بار به اعدام محکوم شده بود. به گزارش خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، او و علیرضا سپاهی به «عضویت در گروه باغی»، «محاربه»، «افساد فی‌الارض»، «تحریک به جنگ و کشتار» و «اقدام علیه امنیت ملی» در ارتباط با کشته شدن چهار مأمور محکوم شده بودند. میزان همچنین مدعی شد که این دو یک مأمور امنیتی را با بنزین به آتش کشیده‌اند. این‌ها ادعاهای حکومت است که هرگز در یک دادگاه عادلانه بررسی نشد.

روز یکشنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۵ خانواده علیرضا برای آخرین ملاقات به زندان دستگرد فراخوانده شدند. یک منبع نزدیک به خانواده به هرانا گفت که در پایان این ملاقات، علیرضا حاضر به جدا شدن از خانواده‌اش نبود و مسئولان زندان و مأموران سرانجام او را به‌زور از آنان جدا کردند. اعضای خانواده‌اش آن شب را تا صبح مقابل زندان گذراندند و پیگیر وضعیت او بودند. علیرضا سحرگاه روز بعد اعدام شد.

به گفته منابع نزدیک به خانواده، مأموران اجازه ندادند او در محل زندگی خانواده‌اش به خاک سپرده شود و پیکرش در نطنز دفن شد. سازمان حقوق بشر ایران سن او را ۲۱ سال اعلام کرده است؛ این سازمان در گزارشی پیشین سن او را ۲۲ سال ذکر کرده بود. علیرضا یکی از دست‌کم ۳۴ نفری است که از اسفند ۱۴۰۴ تاکنون در ارتباط با اعتراضات دی‌ماه اعدام شده‌اند و هفتمین اعدام‌شده پرونده میدان علیخانی است.