سارینا ساعدی

سارینا ساعدی (در منابع انگلیسی Saedi یا Sa'edi) دانش‌آموزی اهل محله نایسر سنندج در استان کردستان بود که در ۱۹ مهر ۱۳۸۶ (۱۱ اکتبر ۲۰۰۷) به دنیا آمد؛ فرزند هاشم و فریده. پدر و مادرش وقتی او خردسال بود از هم جدا شدند و او بیشتر زیر سرپرستی مادربزرگش بزرگ شد: رسانه زمانه می‌نویسد در خانه مادربزرگ مادری‌اش زندگی می‌کرد و بنیاد عبدالرحمن برومند می‌گوید او و برادر کوچک‌ترش را پدر و مادربزرگشان بزرگ کردند. او با سارینا اسماعیل‌زاده اهل کرج یکی نیست.

بنیاد برومند او را دانش‌آموز کلاس نهم، کوشا و محبوب توصیف می‌کند که آرزو داشت استاد دانشگاه یا پزشک شود و اغلب می‌گفت: «می‌خواهم برای خودم، خانواده‌ام و جامعه مفید باشم.» او آشکارا به کشته شدن مهسا امینی اعتراض داشت و وقتی خانواده‌اش از رفتنش به اعتراضات نگران بودند، پاسخ داد: «مهسا امینی، حدیث نجفی و سارینا اسماعیل‌زاده دخترانی مثل من بودند که کشته شدند! چرا نروم؟ آن‌ها هم پدر و مادر داشتند.»

چهارشنبه ۴ آبان ۱۴۰۱ (۲۶ اکتبر ۲۰۲۲)، چهلمین روز درگذشت مهسا امینی، اعتراضات در سنندج و نایسر آغاز شد. هه‌نگاو، سازمان حقوق بشری هانا و رسانه زمانه گزارش داده‌اند که نیروهای امنیتی با باتوم به سر او زدند. فردی آگاه به بنیاد برومند گفت سارینا و چند دوستش مشغول نوشتن شعار بر دیوارها بودند که مأموران نقاب‌دار موتورسوار به آنان حمله کردند و او هنگام دفاع از دوستانش دو ضربه به پشت سرش خورد. دایی‌اش، فریدون نصرتی، به زمانه گفت سارینا گیج و با لباس‌های خاکی به خانه برگشت، گفت زمین خورده و حاضر نشد نزد پزشک برود. او خوابید و بعدازظهر روز بعد بی‌هوش پیدا شد. در بیمارستان توحید سنندج به خانواده گفتند ضربه باتوم به سرش خورده و هه‌نگاو گزارش می‌دهد که او پنجشنبه ۵ آبان (۲۷ اکتبر ۲۰۲۲) بر اثر خونریزی مغزی جان باخت. روایت بنیاد برومند تاریخ حمله را ۲۷ اکتبر و پیدا شدن او را بعدازظهر ۲۸ اکتبر ثبت کرده است.

نیروهای امنیتی به بیمارستان آمدند، تلفن سارینا و پدرش را گرفتند و به نزدیکان هشدار دادند اگر درباره مرگ او حرف بزنند بازداشت می‌شوند. تلویزیون دولتی مصاحبه‌ای پخش کرد که در آن پدرش، سر به زیر، گفت دخترش به خاطر مشکلات خانوادگی خودکشی کرده است؛ زمانه و بنیاد برومند می‌گویند او در ازای تحویل پیکر به این مصاحبه وادار شد و ایران اینترنشنال بعدها گزارش داد که او ادعای خودکشی و مواد مخدر را رد کرد. فرماندار سنندج، حسن عسگری، به تلویزیون دولتی گفت علت اولیه حادثه یا خودکشی با داروهای روان‌گردان بوده است. در گواهی فوت او که ۳۱ اکتبر ۲۰۲۲ صادر شد، علت مرگ «نامعلوم» ثبت شده است. او شبانه و زیر تدابیر شدید امنیتی در آرامستان بهشت محمدی سنندج به خاک سپرده شد و تنها چند نفر از نزدیکان اجازه حضور یافتند (روایت‌ها از شش یا هفت تا حدود بیست نفر است). فردی که در خاکسپاری حضور داشت به بنیاد برومند گفت روی سر او دو فرورفتگی و کبودی دیده می‌شد. نیروهای امنیتی دستور دادند مراسم سوگواری دوم در روستای خانواده، گرگر علیا، هم پایان یابد.

گزارش ۲۰۲۶ عفو بین‌الملل با عنوان «زندگی‌های به‌طرزی وحشیانه کوتاه‌شده» نام SARINA SAEDI را با سن ۱۵، تاریخ ۲۶ اکتبر ۲۰۲۲ و محل سنندج، کردستان آورده است. گزارش هرانا درباره ۸۲ روز نخست اعتراضات سارینا ساعدی را با سن ۱۶، محل سنندج، تاریخ ۲۶ اکتبر ۲۰۲۲ و علت «ضرب و جرح» با شماره ۲۶۵ در فهرست جان‌باختگان (وضعیت Confirmed؛ منبع کُردپا) ثبت کرده است. هه‌نگاو و بنیاد برومند نیز سن او را ۱۶ و منبع شبکه حقوق بشر کردستان ۱۷ سال ذکر کرده‌اند.