علیرضا سپاهی

علیرضا سپاهی (با نام کامل علیرضا سپاهی بادجانی)، معترض ۲۵ ساله اهل اصفهان و متولد ۱۳۸۰ بود. برخی گزارش‌ها سن او را ۲۴ سال ذکر کرده‌اند. او سحرگاه دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵ (۵ اکتبر ۲۰۲۶) در زندان مرکزی اصفهان، معروف به زندان دستگرد، به دار آویخته شد. علیرضا یکی از متهمان پرونده موسوم به «میدان علیخانی» بود که در پی خیزش سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ شکل گرفت. هم‌پرونده‌ای او، علیرضا رئیسی، نیز در همان بامداد اعدام شد.

این پرونده به اعتراضات ۱۸ دی ۱۴۰۴ در اطراف میدان علیخانی، میان ملک‌شهر و کاوه در شمال اصفهان، مربوط است. حکومت می‌گوید در این روز چهار مأمور نیروی انتظامی و بسیج کشته شدند. سازمان هه‌نگاو گزارش داده است که نیروهای حکومتی در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی در همین منطقه مستقیماً به سوی معترضان شلیک کردند و شماری را کشتند. به گزارش سازمان حقوق بشر ایران، در ارتباط با این پرونده ۶۲ نفر بازداشت و دست‌کم ۱۲ نفر به اعدام محکوم شدند. اعترافات اجباری متهمان، با چهره‌های تار و نام‌های تغییریافته، سوم بهمن ۱۴۰۴ و ماه‌ها پیش از صدور حکم قطعی از تلویزیون حکومتی پخش شد.

علیرضا روز ۲۰ دی ۱۴۰۴ همراه با مادرش، سمیه افشار، در خانه‌اش بازداشت شد. به گزارش کارزار «کشف حقیقت» ایران‌اینترنشنال، او هنگام بازداشت هدف چهار گلوله ساچمه‌ای قرار گرفت و در بازداشتگاه نیز شکنجه شد. مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، نوشت که بنا بر گزارش‌ها مادر علیرضا در برابر چشمان او شکنجه شد و خود او و پسرعمویش ابوالفضل سپاهی نیز در مقابل خانواده‌هایشان مورد ضرب‌وشتم و شکنجه قرار گرفتند. مادرش بعدها به پنج سال زندان محکوم شد.

مرتضی براتی، قاضی شعبه دوم دادگاه انقلاب اصفهان، علیرضا را چهار بار به اعدام محکوم کرد. به گزارش خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، اتهامات او شامل «عضویت در گروه باغی»، «محاربه»، «افساد فی‌الارض»، «تحریک به جنگ و کشتار» و «اقدام علیه امنیت ملی» بود. میزان او را «متهم اصلی» پرونده خواند و مدعی شد که او و علیرضا رئیسی یک مأمور امنیتی را با بنزین به آتش کشیده‌اند؛ این‌ها ادعاهای حکومت است. هرانا گزارش داده است که وکلای او به پرونده دسترسی مؤثر نداشتند، نسخه‌ای از رأی دادگاه به آنان داده نشد، جلسات دادگاه به‌صورت ویدئوکنفرانس برگزار شد و به شواهد دفاعی توجهی نشد. به گفته یک منبع نزدیک به خانواده، تصاویر دوربین‌های مداربسته و مستندات دیگری نشان می‌دهد علیرضا هنگام وقوع حادثه در میدان علیخانی حضور نداشته است. شماری از هم‌پرونده‌ای‌های او نیز گفته‌اند برای تأیید حضور او در محل حادثه زیر فشار و شکنجه قرار گرفته‌اند.

قرار بود علیرضا بامداد ۶ مرداد ۱۴۰۵ همراه با پسرعمویش ابوالفضل سپاهی بادجانی و امیرحسین صفری حسین‌آبادی در میدان علیخانی در ملأعام اعدام شود. او چند دقیقه پیش از انتقال به پای چوبه دار دچار حمله قلبی شد و به بیمارستان الزهرای اصفهان منتقل شد؛ آن دو نفر همان روز در ملأعام به دار آویخته شدند. علیرضا دو روز بعد به زندان بازگردانده شد. ۱۱ شهریور، شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور درخواست اعاده دادرسی او را پذیرفت و پرونده را به شعبه هم‌عرض ارجاع داد، اما شعبه دوم دادگاه انقلاب اصفهان بدون تشکیل جلسه رسیدگی این درخواست را رد کرد و پرونده را برای اجرای حکم فرستاد. او ۲۱ شهریور به سلول انفرادی منتقل شد.

علیرضا پیش از بازداشت با مهشاد کشانی، دانشجو و از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه، نامزد بود. مهشاد اکنون دوران محکومیت پنج‌ساله خود را در زندان دولت‌آباد اصفهان می‌گذراند. روز یکشنبه ۱۲ مهر، یک روز پیش از اعدام، این دو از پشت تلفن و از دو زندان جداگانه با یکدیگر ازدواج کردند؛ آنان حتی یک بار هم اجازه ملاقات حضوری نیافتند. در همان روز خانواده علیرضا برای آخرین ملاقات به زندان فراخوانده شدند و مادرش را نیز از زندان دولت‌آباد برای دیدار با او به زندان دستگرد آوردند. شهرزاد شهبازی، وکیل او، در آن روز نوشت: «موکلم علیرضا سپاهی امروز نفس می‌کشد؛ شاید فردا نه.» شیرین عبادی، برنده جایزه صلح نوبل، نیز گفت: «او دیروز داماد شد و امروز اعدامش کردند.»

به گفته منابع نزدیک به خانواده، مأموران اجازه ندادند او در زادگاهش به خاک سپرده شود و پیکرش در کاشان دفن شد. علیرضا هفتمین متهم پرونده میدان علیخانی بود که اعدام شد؛ پیش از او عرفان اسفندیاری، گل‌محمد محمدی، پسرعمویش ابوالفضل سپاهی، امیرحسین صفری و قائم حسینی اعدام شده بودند. سازمان حقوق بشر ایران این اعدام‌ها را «ادامه کشتار گسترده معترضان دی‌ماه» خواند؛ «کشتاری که ابتدا در خیابان‌ها شروع شد و همچنان با اجرای احکام اعدام ادامه دارد».